# پروتکل تست UX با ۵ کودک — بستن آخرین معیار باز

**نسخه: 1.10.0** · تاریخ: 1404/07/04 (2026-09-26) · بازنگری: افزودن سناریو ۹ «بلند بگو» (فاز ۱۴) + پیش‌اجرا فنی (بخش ۱۱)

این سند «ابزارِ» معیار باز «تست UX با ۵ کودک واقعی» است — کامل، قابل‌چاپ و
آماده‌ی اجرا. اجرا با کودکان (مرحله‌ی بعد) با شماست؛ خروجی آن جدول یافته‌ها
(بخش ۸) است که مستقیم به لیست اصلاحات تبدیل می‌شود.

---

## ۱. هدف و پرسش‌های تست

| # | پرسش | چه چیزی جوابش را می‌دهد |
|---|---|---|
| Q1 | کودک ۴-۷ ساله **بدون کمک** می‌تواند مسیر اصلی را تمام کند؟ (بازی → ستاره → داستان) | نرخ موفقیت هر وظیفه (بخش ۶) |
| Q2 | قاعده‌ی گشایش داستان‌ها برای کودک «قابل‌فهم» است؟ (دیدن قفل با دلیل، انگیزه گرفتن) | مشاهده‌ی رفتار + پرسش شفاهی |
| Q3 | شمارنده‌ی قصه‌های اتاق جوایز دیده و «فهمیده» می‌شود؟ (۱ / ۶ → برای باز شدن بقیه بازی کنم) | وظیفه‌ی ۶ + پرسش |
| Q4 | واژه‌سنجی (ماسک «؟وز») درک می‌شود یا فرمت سؤال گیج‌کننده است؟ | وظیفه‌ی ۴ + نرخ خطای پایدار |
| Q5 | گیت ریاضی والدین را کودک رد نمی‌کند؟ (سوپرانمز کودک: نمی‌تواند بی‌اجازه وارد شود) | وظیفه‌ی ۸ |
| Q6 | نقاط شکست/خستگی کجاست؟ (مدت تا ترک جلسه، درخواست کمک) | زمان‌کشی‌ها + یادداشت آزاد |
| Q7 | بازی «بلند بگو» برای کودک قابل‌فهم است؟ (میکروفون را می‌زند، حرف را می‌گوید، بازخورد «شنیدم: …» را می‌پذیرد و دوباره تلاش می‌کند) | وظیفه‌ی ۹ + مشاهده‌ی رفتار |

## ۲. شرکت‌کنندگان

- **۵ کودک** ۴ تا ۷ ساله (ترجیحاً توزیع سنی: یک ۴، دو ۵-۶، دو ۷)
- معیار ورود: آشنایی متوسط با تبلت/گوشی (لمس/سوایپ بلد باشد)؛ **بدون** نیاز به سواد خواندن
- هر کودک یک جلسه‌ی **۲۵-۳۵ دقیقه‌ای**، جدا از بقیه (اثر گروهی نگیرد)
- یک والد حاضر اما **پشت سر کودک** — فقط اگر کودک ۳۰ ثانیه گیر کرد، «کمک» ثبت شود (بخش ۷)

> رضایت: والد شفاهی/کتبی می‌پذیرد؛ دوربین/ضبط صفحه فقط با اجازه‌ی او؛
> داده‌ها فقط شکل/رفتار، بدون نام کامل.

## ۳. آماده‌سازی فنی (چک‌لیست قبل از هر جلسه)

- [ ] آخرین نسخه (۱.۸.۰) روی سرور/پیش‌نمایش بالا است (`/healthz` سبز)
- [ ] دستگاه: تبلت یا لپ‌تاپ لمسی (اگر نبود موس) — همان برای هر ۵ کودک
- [ ] مرورگر تازه (پروفایل مهمان) — **localStorage پاک** تا هر کودک از «اولین اجرا» شروع کند
- [ ] صدا روشن و هدفون کودکانه (بازی صدا-محور است)
- [ ] صفحه‌ ضبط شود (OBS/ضبط سیستم) + کرنومتر/تایمر برای زمان‌کشی وظایف
- [ ] دفتر مشاهده یا نسخه‌ی چاپی بخش ۷ کنار دست
- [ ] اینترنت بی‌درز؛ اگر تست آفلاین هم می‌خواهید: بعد از وظیفه‌ی ۲ یک‌بار حالت هواپیما آزمایش شود (پوشش PWA — اختیاری)
- [ ] **برای وظیفه‌ی ۹ (بلند بگو)**: مرورگر Chrome یا Edge (نه Firefox) · اجازه‌ی میکروفون از قبل به دامنه داده شده · اتاق نسبتاً بی‌سروصدا · اینترنت فعال (تشخیص گفتار Chrome سرویس ابری است) — پیش از جلسه یک‌بار خودتان بازی را با میکروفون امتحان کنید

## ۴. نقش‌ها

- **تسهیل‌گر**: فقط وظیفه را می‌گوید («برو یک حرف بازی کن»)، هرگز راه‌حل را نشان نمی‌دهد
- **یادداشت‌گیر**: زمان‌ها و رفتارها را پر می‌کند (اگر یک نفر هستید، ضبط صفحه جبران می‌کند)

## ۵. متن روی کودک (استاندارد بین ۵ جلسه)

- شروع: «این یک بازی برای یاد گرفتن حرف‌هاست. هر کاری می‌خواهی بکن؛ فقط به من بگو چی می‌بینی و چی می‌خواستی بشه.» (مکالمه‌ی حین بازی تشویق می‌شود — «بلند فکر کن»)
- بین وظایف سکوت؛ فقط بعد از ۳۰ ثانیه گیرِ کامل: «هر کاری فکر می‌کنی بزن» (این = «کمک سطح ۱»)
- پایان: پرسشنامه‌ی صورتک‌ها (بخش ۷) + «چی از همه چیز قشنگ‌تر بود؟ چکی بد بود؟»

## ۶. سناریوها و وظایف (به‌ترتیب؛ ⭐ = معیار کلیدی پذیرش)

| # | وظیفه (متن تسهیل‌گر) | موفقیت یعنی | زمان هدف |
|---|---|---|---|
| ۱ | «بازش کن و شروع کن» (اولین اجرا: انتخاب زبان فارسی + ساخت کودک با اسم خودش) | خودش زبان را انتخاب و اسم را وارد کند و به نقشه برسد | ≤ ۲ دقیقه |
| ۲ | «یک حرف بازی کن» (ایستگاه اول → بازی ترک‌انداز/حباب‌زن) | یک بازی کامل + دیدن مراسم ستاره + برگشت به نقشه | ≤ ۴ دقیقه |
| ۳ ⭐ | «چیزی که با این حرف شروع می‌شه رو پیدا کن» (چیپ واژه‌سنجی در ایستگاهی که باز است) | ≥ ۴ دور از ۵ را بدون اشتباهِ مکرر تمام کند؛ ماسک «؟» را نپرسد یا اگر پرسید، بعد از اولین توضیح بفهمد | ≤ ۴ دقیقه |
| ۴ | «برو گالری و ببین حرفت توی چه واژه‌هایی هست» | صفحه‌ی گالری را باز کند و حداقل یک واژه را خودش باز کند/بشنود | ≤ ۲ دقیقه |
| ۵ ⭐ | «یه قصه هم داری — ببین!» (کارت 📖 داستان‌ها در نقشه) | داستانِ باز را جمله‌به‌جمله تا آخر + سؤال را تمام کند؛ اگر روی داستان قفل خورد، بگوید/نشان دهد «چی لازمه» | ≤ ۵ دقیقه |
| ۶ ⭐ | «برو جایزه‌هات رو ببین» (اتاق جوایز) | شمارنده‌ی «قصه‌های خوانده‌شده: X / ۶» را **بدون خواندنِ تسهیل‌گر** تفسیر کند («یکی خوندم، پنج‌تا مونده») | ≤ ۲ دقیقه |
| ۷ | «حالا یکی دیگه قصه بخون» | کارت خوانده‌شده «✓ خوانده شد» را تشخیص دهد و یکی دیگر انتخاب کند (اگر باز بود) | ≤ ۴ دقیقه |
| ۸ ⭐ | «ببین می‌تونی بروی قسمتِ مخصوص بابا/مامان؟» | در گیت ریاضی (+ عددهای دو رقمی) گیر کند و رد **نشود**؛ ۳ دقیقه تلاش = موفقِ گیت | ≤ ۳ دقیقه |
| ۹ ⭐ | «حالا با صدات بازی کنیم — این حرف رو بلند بگو!» (چیپ 🎙️ در ایستگاهِ حرفی که مسلط است) | میکروفون را خودش بزند و حرف را بلند بگوید؛ پس از بازخورد «شنیدم: …» بدون کمک بزرگ‌تر دوباره تلاش کند؛ ۳ تلاش ناموفق → افشای «با هم بگوییم» را بپذیرد و قهر نکند | ≤ ۴ دقیقه |

مجموع ~۲۹ دقیقه + ۵ دقیقه پرسشنامه.

> **قاعده‌ی N/A محیطی برای وظیفه‌ی ۹**: اگر میکروفون/مرورگر/شبکه اجازه نداد (خطای فنی، نه اشتباه کودک)، سلول «N/A-م» ثبت شود و سنجه‌های ⭐ با مبنای ۱۵ نمونه (وظایف ۳، ۵، ۶، ۸) حساب شوند — اما N/A-م خودش یک یافته‌ی مستقرسازی است و باید در جدول اصلاحات بیاید. اگر کودک خسته شد: از وظیفه‌ی بعد صرف‌نظر و در جدول «ترک در وظیفه‌ی N» ثبت شود — خودش یافته است.

## ۷. ابزارهای ثبت

### الف) چک‌لیست مشاهده (هر کودک یک ردیف؛ S=خودش، H1=با راهنمایی کلامی، H2=نشان‌دادن، F=نشد)

| کودک | سن | ۱ بوت | ۲ بازی | ۳ واژه‌سنجی | ۴ گالری | ۵ داستان | ۶ شمارنده | ۷ دوباره‌خوانی | ۸ گیت | ۹ بلند بگو | ترک در | یادداشت آزاد |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ک۱ | | | | | | | | | | | | |
| ک۲ | | | | | | | | | | | | |
| ک۳ | | | | | | | | | | | | |
| ک۴ | | | | | | | | | | | | |
| ک۵ | | | | | | | | | | | | |

### ب) پرسشنامه‌ی کودک — «صورتک‌سنج» (Smileyometer؛ بعد از هر وظیفه‌ی ⭐ و در پایان)

«این بازی چه شکلی بود؟» → 😖 بد · 😐 یه‌ذره بد · 😊 یه‌ذره خوب · 😄 خوب · 🤩 خیلی خوب
(بعد از هر وظیفه‌ی ⭐ — یعنی ۳، ۵، ۶، ۸، ۹ — و یک‌بار در پایان برای «بازی کردنِ کلی»)
و دو سؤال شفاهی: «از همه چیز چی دوست داشتی؟» / «چی سخت بود؟»

### ج) پرسشنامه‌ی والد (۳ سؤال، پایان جلسه)

1. به نظرتان کودک چیزی یاد گرفت؟ چه چیزی را «بلد شد/تکرار کرد»؟
2. چیزی نگران‌کننده بود؟ (صدا، نور، مدت، چیزی که برداشت/دید)
3. اگر این اپ را داشتید، هر روز چند دقیقه اجازه می‌دادید؟

## ۸. سنجه‌ها و آستانه‌ی قبولی (تعریف «تست موفق»)

| سنجه | هدف | آستانه‌ی قبولی |
|---|---|---|
| نرخ موفقیت S (بدون کمک) در وظایف ⭐ (۳، ۵، ۶، ۸، ۹) | ۲۵ نمونه (۵ کودک × ۵ وظیفه) | ≥ **۲۰/۲۵** |
| — اگر وظیفه‌ی ۹ با N/A-م افتاد | ۱۵ نمونه (۵×۴) | ≥ **۱۲/۱۵** |
| گیت والدین: عبور کودک | ۵ کودک | **۰/۵** (هیچ‌کدام رد نشود) |
| زمان تا اولین ستاره (وظیفه‌ی ۲) | ۵ جلسه | میانه ≤ **۳ دقیقه** |
| تفسیر خود‌انگیخته‌ی شمارنده‌ی قصه‌ها (وظیفه‌ی ۶) | ۵ کودک | ≥ **۳/۵** |
| «بلند بگو»: تلاش دوباره‌ی خودانگیخته پس از بازخورد «شنیدم: …» | ۵ کودک (با میکروفون سالم) | ≥ **۳/۵** |
| صورتک‌سنج نهایی | ۵ کودک | هیچ 😖/😐ای برای «بازی کردنِ کلی» |
| ترک جلسه قبل از وظیفه‌ی ۶ | ۵ جلسه | ≤ **۱** |

نتیج در قالب: «تست UX نسخه‌ی ۱.۸.۰ — [تاریخ] — قبول/مردود + جدول الف + خلاصه‌ی صورتک‌ها» در انتهای همین سند ثبت شود.

## ۹. از یافته تا اصلاح (قاعده‌ی تبدیل)

- هر F یا H2 در یک وظیفه → یک ردیف در جدول اصلاحات: «وظیفه | رفتار دیده‌شده | فرضیه‌ی ریشه | اصلاح پیشنهادی | تستِ تأیید»
- هر 😖/😐 → حداقل یک مصاحبه‌ی ۱ دقیقه‌ای با کودک درباره‌ی «چرا»
- یافته‌های تکرارشده در ≥ ۲ کودک = اولویت بالا؛ یافته‌ی تک‌کودک = کنار گذاشتنِ «سلیقه» با تأیید والد
- پس از اصلاح: همان وظیفه با همان متن، روی ۲ کودکِ جدید (مکمل، نه همان‌ها) دوباره سنجیده شود

## ۱۰. نتیجه‌ی اجرا (پس از ۵ جلسه پر شود)

> نفرات/تاریخ: — · جمع S در ⭐ها: —/۱۵ · عبور از گیت: —/۵ · میانه‌ی اولین ستاره: — دقیقه
> صورتک‌ها: — · ترک جلسه: — · سه یافته‌ی اصلی: —
>
> حکم نهایی: ☐ قبول ☐ مردود (با ذکر وظیفه‌های زیر آستانه)

## ۱۱. پیش‌اجرا فنی (انجام‌شده — 1404/07/04)

پیش از جلسات واقعی، هر ۹ وظیفه یک‌بار «فنی» روی نسخه‌ی 1.10.0 زنده اجرا شد
(`scripts/ux-rehearsal.mjs` — پروفایل تازه، همان ترتیب سند، با زمان‌کشی؛ وظیفه‌ی ۹
با شبیه‌ساز تشخیص گفتار چون مرورگرِ خودکار میکروفون واقعی ندارد). نتیجه در
`docs/26-ux-rehearsal-report.md`. اگر پیش‌اجرا شکستی داشت، همان‌جا ثبت و رفع می‌شد.